< powrót

Kilka słów o wężach

Węże. Dawniej nieproszeni goście w naszych domach, u niektórych wywołujący strach czy obrzydzenie, dziś coraz częściej zastępują chomiki, szynszyle i żółwie w charakterze domowych pupili. Zaintrygowani ich specyficznym pięknem, skuszeni wizją egzotycznego zwierzątka czy popychani zwykłą ciekawością stajemy się właścicielami tych gadów. Kiedy jesteśmy przygotowani na posiadanie nowego zwierzęcia (mamy terrarium wraz z odpowiednim wyposażeniem oraz pokarm) przychodzi czas na zakup. W tym celu udajemy się do sklepu zoologicznego, hodowli prywatnej lub na giełdę terrarystyczną i wybieramy interesujący nas gatunek. Na rynku znajduje się oczywiście cała masa węży, mniej (np. polecane początkowym hodowcom węże zbożowe) lub bardziej (pytony tygrysie, pytony królewskie, boa dusiciele, itd.) wymagających, a to którego kupimy zależy już tylko od nas i naszego doświadczenia. Po sprowadzeniu zwierzaka do domu wszystko jest cudowne i wspaniałe, aż do momentu, w którym z gadem zaczyna dziać się coś nie tak. Wszystkie zwierzęta narażone są na różnego typu choroby i węże nie są w tym wypadku wyjątkiem. Dodatkowo nie pomaga fakt, że gady są dość odporne na ból, co może sprawiać, że początkowo nie będzie po nich nic widać. Jeżeli chodzi o same choroby to można wymienić kilka najczęściej występujących:

  • Choroby układu oddechowego takie jak zapalenie płuc, czy zwykłe przeziębienie, których przyczyną są najczęściej infekcje oraz trzymanie węża w nieodpowiedniej temperaturze. Choroby te objawiają się przede wszystkim kichaniem, sapaniem, nieregularnym oddechem lub wyciekiem ropy z nozdrzy lub pyska. Jedyną kuracją, jaką można zastosować w takich przypadkach jest podanie odpowiedniego antybiotyku;
  • Zapalenie jamy ustnej zwane zgnilcem pyska. Może być ono wywoływane przez różne rodzaje bakterii przedostające się do układu pokarmowego zazwyczaj z brudnego otoczenia lub pokarmu. Początkowo choroba objawiać się może jedynie blednięciem nabłonka jamy gębowej lub nadmiernym ślinieniem, a następnie prowadzić do powstawania ropni oraz uszkodzeń pyska. W przypadku pojawienia się ropni, należy je opróżnić (usunięcie ropnej wydzieliny), a następnie zastosować kurację antybiotykami;
  • Posocznica. Jest to choroba spowodowana bakteryjną infekcją krwi, wywołaną urazem, owrzodzeniem lub chorobami pasożytniczymi. Objawami są: nieprzyjmowanie pokarmu, apatia, dyskoordynacja ruchowa, wybroczyny pyska i krwotoki z jamy gębowej, krwawe wylewy i wybroczyny na krawędziach łusek brzusznych, a w niektórych wypadkach może dochodzić do drgawek. Nieleczona we wczesnym stadium prowadzi do śmierci węża. Jedyną formą leczenia jest antybiotykoterapia połączona z podawaniem witamin i izolacją osobnika w sterylnych warunkach;
  • Choroby skórne – ogół chorób skórnych wywołanych różnymi czynnikami takimi jak grzyby, bakterie lub pasożyty (np. kleszcze lub roztocza). Objawiają się zmianami skórnymi takimi jak pęcherze, plamy, ropnie, występowanie ran lub martwicy oraz innymi zaburzeniami, m. in. ogólnym osłabieniem węża. W zależności od czynnika, który wywołał chorobę, stosuje się różne sposoby leczenia. W przypadku grzybicy podaje się środki grzybobójcze (różne w zależności od rodzaju grzyba), infekcje bakteryjne leczy się antybiotykowo ogólnie lub miejscowo, natomiast pasożyty usuwa się mechanicznie (np. szczypcami) lub smaruje gada odpowiednimi preparatami. Aby problem nie powracał, należy dokładnie zdezynfekować terrarium i utrzymywać jego odpowiednią higienę;
  • Pasożyty wewnętrzne (nicienie, przywry i tasiemce). Zazwyczaj przedostają się do układu pokarmowego wraz z zanieczyszczonym pokarmem lub przenoszone są przez pasożyty zewnętrzne (kleszcze, roztocza). Choroby przez nie wywoływane objawiają się przede wszystkim zmianą zachowania węża (apatia, brak apetytu) oraz występowaniem w kale węża członów (tasiemce), całych pasożytów lub jaj. Leczenie odbywa się poprzez podanie odpowiednich środków odrobaczających;
  • Zaburzenia linienia, które spowodowane są nieodpowiednimi warunkami, w jakich trzymany jest wąż. Po zaobserwowaniu trudności ze zrzuceniem starego naskórka możemy zwiększyć wilgotność w terrarium poprzez częstsze zraszanie lub umieścić węża w pojemniku z wilgotnymi ręcznikami. W poważnych przypadkach, gdy wężowi nie udało się usunąć skóry z oczu, może być potrzebny zabieg weterynaryjny. Nigdy nie zostawiamy węża do następnej wylinki licząc na to, że zrzuci pozostały fragment naskórka gdyż może to prowadzić do poważnych problemów skórnych;
  • Mechaniczne uszkodzenia ciała. Spowodowane ostrymi lub szorstkimi krawędziami wyposażenia terrarium lub podawaniem żywego pokarmu. W przypadku, gdy wąż kaleczy się elementami swojego sztucznego środowiska obserwujemy różnego rodzaju otarcia lub drobne rany. Jedynym wyjściem jest przystosowanie lub pozbycie się niebezpiecznego elementu. Jeżeli zaś chodzi o podawanie żywego pokarmu to należy pamiętać, że zwierzęta te (myszy lub szczury) mogą dotkliwie pogryźć węża doprowadzając do rozległych okaleczeń, które ciężko się goją lub prowadzą wręcz do śmierci gada. Przeciwdziałaniem tego problemu jest podawanie martwych lub ogłuszonych gryzoni. Powstałe rany w zależności od ich rozległości leczy się maściami lub w wyjątkowo ciężkich przypadkach zabiegami chirurgicznymi.

Wymieniona wyżej lista to tylko część chorób, na jakie mogą być narażone węże. Gady te w zależności od gatunku trzyma się w różnych warunkach, a więc i ich choroby różnią się od siebie.

Należy pamiętać, że zgodnie z regułą „lepiej zapobiegać niż leczyć” powinniśmy stosować kilka prostych zasad:

  • Zwierzęta hodujemy zgodnie z wymaganiami poszczególnych gatunków (do tego przydają się dane literaturowe lub fora terrarystów);
  • Kupujemy tylko zdrowo wyglądające zwierzęta od zaufanych hodowców;
  • Utrzymujemy odpowiedni poziom higieny w terrarium (usuwamy odchody i wylinki natychmiast po ich pojawieniu się; dbamy o to, aby woda w basenie była czysta i świeża);
  • Czyszcząc terrarium nie używamy żadnych środków, które byłyby w stanie zaszkodzić zwierzętom;
  • Węże karmimy tylko pokarmem od zaufanych hodowców (najlepiej martwym lub ogłuszonym), a w zależności od wymagań gatunku podajemy preparaty witaminowe i wapń.

Ostatnią i zarazem najważniejszą zasadą jest regularne obserwowanie naszych węży. W przypadku zauważenia jakichkolwiek niepokojących zmian należy niezwłocznie udać się do lekarza weterynarii.

Podsumowując niniejszy artykuł można stwierdzić, iż naszym najlepszym przyjacielem w hodowli węży jest wiedza. Przed zakupem gada oraz będąc jego posiadaczem należy zaznajomić się ze specyfiką danego gatunku, dzięki czemu będziemy w stanie stworzyć mu odpowiednie środowisko życia oraz uchronić go przed chorobami. Pamiętajmy również o tym, że powinniśmy okresowo badać nasze zwierzęta. Dotyczy to zarówno nowicjuszy jak i doświadczonych hodowców. W razie wszelkich wątpliwości nie bójmy się zasięgnąć opinii weterynarza, gdyż dzięki temu możemy zaoszczędzić sobie wielu zmartwień, a przede wszystkim możemy uchronić naszego egzotycznego pupila przed niepotrzebnym cierpieniem.

Dorian Kočmaroš

Internet:

http://cornsnake.w.interia.pl/choroby.htm

http://www.weze.ovh.org/choroby.htm

http://planeta-zwierzat.pl/artykuly/gady/choroby/weze/

http://evet.blog.pl/2013/01/13/choroby-bakteryjne-wystepujace-u-wezy/

http://forum.dracomagazyn.pl/showthread.php?t=1172

http://www.weze.ovh.org/przedzakupem.htm

http://www.terrarium.pl/

 

Literatura:

Siegfried Schmitz „Zwierzęta w terrarium”, MULTICO Oficyna Wydawnicza Warszawa 1998